У свеце фінансаў

 

Тэма: Як з'явіліся грошы і якімі яны былі раней? Неманетныя грошы (сярэбраныя і залатыя грыўны).

Мэта:

· Сфарміраваць уяўленне пра неманетныя грошы (грыўны), іх выгляд і спосаб выкарыстання (узважванне, "рубка").

· Развіваць лагічнае мысленне, цікавасць да гісторыі роднага краю і фінансавай культуры.

· Выхоўваць беражлівыя адносіны да грошай і разуменне іх сапраўднай каштоўнасці.

Абсталяванне: простыя рычажныя вагі (дзіцячыя або навучальныя), пласцілін або салёнае цеста (для мадэлявання), папяровыя "футры" або "мяшкі з зернем" для гульні, фальга для творчага задання.

Ход занятка

1. Арганізацыйны момант

Сёння мы з вамі адправімся ў падарожжа ў мінулае, на больш чым 1000 гадоў назад. Мы даведаемся, чым расплачваліся нашы продкі, калі яшчэ не было ні папяровых купюр, ні манет, ні тым больш банкаўскіх карт. Гатовыя? Тады ў дарогу!

2. Матывацыя і ўступ

Давайце ўспомнім, якія грошы мы бачым сёння. Яны круглыя (манеты) або прамавугольныя (купюры), на іх ёсць лічбы і малюнкі.

А цяпер уявіце: вы прыходзіце на рынак 1000 гадоў таму. Прадавец просіць за меч "адну грыўну". Вы дастаеце кішэнныя грошы... іх няма! Што вы яму дасце?

(Адказы дзяцей: тавары, золата, срэбра).

Малайцы! Сапраўды, тады каштоўнасць мелі самі металы – срэбра і золата. І сёння мы даведаемся, што такое «грыўна».

3. Асноўная частка: Гісторыя грыўны

Слова "грыўна" паходзіць ад слова "грыва" (шыя, загрывак коня ці звера).

Спачатку грыўнай называлі цяжкае металічнае «упрыгожванне на шыю», якое насілі князі і багатыя воіны. Яно было знакам сілы і багацця.

З часам людзі зразумелі: калі гэта срэбра або золата, значыць, гэта каштуе дорага! І грыўна пачала выкарыстоўвацца не як упрыгожванне, а як  мера вагі і грошы.

Цікавы факт:

Уявіце, вы хочаце купіць невялікі тавар, які каштуе палову грыўны. Што рабіць? Старажытныя гандляры бралі сапраўдны срэбны злітак (грыўну) і рубілі яго напалову спецыяльнай сякерай!

Менавіта ад гэтага дзеяння –"рубіць" – пазней і з'явілася назва нашых грошай "рубель". Рубель – гэта "адрубленая" частка грыўны!

Існавалі розныя грыўны:

Кіеўская грыўна – мела форму шасцігранніка, важыла каля 160 грамаў срэбра.

Наўгародская грыўна – была падобная на палачку з патаўшчэннем пасярэдзіне.

 

4. Практычная і гульнявая частка  

 

Гульня 1: "Старажытны рынак" (Праца з вагамі)

Давайце пабудуем старажытны рынак. У мяне ёсць "грыўна" (злітак з пластыліну або салёнага цеста, які важыць, напрыклад, 100 г). А ў вас ёсць тавары: "хутра" (папяровыя квадраты) і "мёд" (каляровыя кружкі).

Правіла: 1 "хутра" = 25 грамам срэбра.

Заданне: Колькі "хутра" можна купіць на адну грыўну? *(Адказ: 4).

Сітуацыя: А калі пакупнік хоча купіць толькі 2 "хутры"? Што зробіць прадавец? (Дзеці павінны здагадацца: трэба адразаць палову грыўны!). Настаўнік дае дзіцяці пластылінавы нож і прапануе "адсекчы" палову.

Гульня 2: "Майстар-ювелір" (Творчае заданне)

Кожная грыўна мела свой знак, каб паказаць, што срэбра чыстае і сапраўднае. Зараз кожны з вас стане старажытным майстрам.

Заданне: Вазьміце кавалачак фольгі, зрабіце з яго невялікі злітак (грыўну) і з дапамогай завостранага алоўка або палачкі выбіце на ім свой асабісты знак (першую літару імя, сонейка, зорачку). Гэта будзе ваш "знак якасці".

5. Рэфлексія і падвядзенне вынікаў

Наша падарожжа ў мінулае падыходзіць да канца. Давайце правядзём бліц-апытанне "Вярніся ў мінулае":

1. Ад якога слова паходзіць назва "грыўна"? (Ад слова "грыва" – шыя).

2. Чым спачатку была грыўна? (Упрыгожваннем на шыю).

3. Чаму грошы назвалі "рубель"? (Таму што грыўну рубалі на часткі).

4. З якога металу часцей за ўсё рабілі грыўны? (Срэбра і золата).

Як вы думаеце, чаму людзі перасталі карыстацца такімі грашыма і прыдумалі манеты? (Адказы дзяцей: цяжка насіць, трэба ўзважваць, трэба рубіць, можна абважыць). Правільна! Манеты былі зручнейшымі, бо на іх ужо быў выбіты іх дакладная вага і вартасць.

 рабочы ліст - ссылка